Theo định hướng của tỉnh Thanh Hóa, xây dựng thôn thông minh không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin mà hướng tới hình thành môi trường sống hiện đại, an toàn, thuận tiện và văn minh. Các địa phương tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ngay từ cấp thôn, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới và cải thiện đời sống người dân.

Mô hình thôn thông minh đang góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân tại Thanh Hóa.
Tại thôn 1, xã Thiệu Trung, chuyển đổi số đã hiện diện trong hầu hết hoạt động quản lý và điều hành. Cán bộ thôn sử dụng các nền tảng số như Zalo, Facebook và ứng dụng ThanhhoaS để truyền tải chủ trương, chính sách, triển khai công việc và tương tác với người dân, thay thế phương thức thông báo trực tiếp trước đây. Người dân cũng chủ động trao đổi thông tin, phản ánh kiến nghị và tham gia các hoạt động của cộng đồng thông qua các nhóm trực tuyến.
Song song với đó, thôn triển khai nhiều mô hình ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ đời sống như hệ thống chiếu sáng thông minh, niêm yết mã QR tra cứu thủ tục hành chính, lắp đặt 15 camera giám sát an ninh trên các tuyến đường và khu sinh hoạt cộng đồng. Nhà văn hóa được trang bị wifi, máy tính để phục vụ cán bộ và người dân khai thác thông tin, thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Hiện khoảng 70% người dân trong độ tuổi lao động tại thôn đã có kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu.

Người dân thôn 1, xã Thiệu Trung tra cứu thủ tục hành chính qua mã QR tại nhà văn hóa thôn.
Tại thôn Trung Tiến, xã Hồ Vương, phong trào chuyển đổi số được lan tỏa đến từng hộ dân với sự tham gia tích cực của lực lượng đoàn viên, thanh niên. Người dân được hỗ trợ cài đặt và sử dụng các ứng dụng số, tạo mã QR thanh toán cho các hộ kinh doanh, từng bước thay đổi thói quen giao dịch sang hình thức không dùng tiền mặt.
Đến nay, 91,66% người dân trong độ tuổi lao động của thôn đã được đào tạo kỹ năng số cơ bản; 80,1% có tài khoản thanh toán điện tử và 100% hộ sản xuất, kinh doanh chấp nhận thanh toán điện tử. Bên cạnh chuyển đổi số, địa phương còn phát triển nhiều mô hình nhà màng, nhà lưới sản xuất rau, củ, quả an toàn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và tăng thu nhập cho người dân.
Triển khai mô hình thôn thông minh, nhiều địa phương trong tỉnh đã đồng bộ phát triển hạ tầng internet cáp quang, phủ sóng 4G, ứng dụng nền tảng số trong công tác quản lý, tuyên truyền, triển khai sổ khám bệnh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các dịch vụ số thiết yếu. Những giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở mà còn thúc đẩy hình thành thói quen số trong cộng đồng.
Thực tế cho thấy, khi người dân chủ động tiếp cận và sử dụng công nghệ, chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ riêng của chính quyền mà đã trở thành phong trào rộng khắp trong cộng đồng. Mỗi người dân, mỗi hộ gia đình trở thành một "tế bào số", góp phần xây dựng xã hội số hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Dù còn không ít khó khăn sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, Thanh Hóa vẫn kiên định đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với xây dựng nông thôn mới. Việc phát triển các mô hình thôn thông minh được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và từng bước kiến tạo diện mạo nông thôn hiện đại, văn minh, bền vững.