OCOP chuyển mình trong kỷ nguyên thương mại điện tử

Nếu trước đây đầu ra của nhiều sản phẩm OCOP chủ yếu phụ thuộc vào thương lái hoặc khách du lịch, thì nay các nền tảng số đang từng bước phá bỏ rào cản về khoảng cách địa lý. Chỉ với một buổi livestream hoặc video ngắn trên TikTok, Facebook, nhiều sản phẩm nông sản, thực phẩm truyền thống đã có thể tiếp cận hàng nghìn khách hàng trên cả nước.

Tại nhiều địa phương, các hợp tác xã và doanh nghiệp OCOP đang chủ động chuyển đổi cách thức kinh doanh theo hướng hiện đại hơn. Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất, các đơn vị bắt đầu chú trọng xây dựng hình ảnh thương hiệu, quảng bá sản phẩm trên môi trường số và tương tác trực tiếp với người tiêu dùng.

Một số doanh nghiệp tại Hà Nội cho biết, sau khi đạt chứng nhận OCOP, lượng khách hàng tăng đáng kể nhờ đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng trực tuyến. Những nội dung giới thiệu vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất hay hoạt động kiểm định chất lượng được đăng tải thường xuyên đã giúp sản phẩm tạo được sự tin cậy với người tiêu dùng.

Không chỉ là công cụ quảng bá, nền tảng số còn giúp thay đổi phương thức bán hàng truyền thống. Nhiều chủ thể OCOP hiện có thể tiếp cận trực tiếp khách hàng mà không cần thông qua quá nhiều khâu trung gian. Nhờ đó, sản phẩm giữ được mức giá cạnh tranh hơn, trong khi doanh nghiệp và hợp tác xã cũng chủ động hơn trong hoạt động phân phối.

Tại Ninh Bình, sản phẩm cá kho truyền thống đang ghi nhận lượng đơn hàng trực tuyến tăng mạnh nhờ quảng bá trên mạng xã hội. Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển liên tỉnh, các cơ sở sản xuất đã đầu tư công nghệ hút chân không và cải tiến bao bì nhằm kéo dài thời gian bảo quản nhưng vẫn giữ nguyên hương vị sản phẩm.

Trong khi đó, tại Hải Phòng, nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã đưa các mặt hàng đặc trưng như dưa chuột baby, nho sữa hay trà búp ổi lên sàn thương mại điện tử và livestream bán hàng định kỳ. Theo các chủ thể sản xuất, việc tiếp cận khách hàng qua nền tảng số không chỉ giúp gia tăng doanh số mà còn tạo điều kiện để nắm bắt nhu cầu thị trường nhanh hơn.

Cùng với hoạt động bán hàng trực tuyến, việc ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc cũng đang được nhiều địa phương đẩy mạnh. Thông qua mã QR, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, đơn vị chế biến cũng như các tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm.

Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu trong số hóa sản phẩm OCOP khi triển khai đồng bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Việc tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt cũng góp phần tạo thuận lợi hơn cho hoạt động mua bán, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 4/2026, cả nước có hơn 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên với hơn 10.600 chủ thể tham gia. Nhiều sản phẩm không chỉ tiêu thụ hiệu quả trong nước mà còn từng bước mở rộng sang thị trường quốc tế thông qua các kênh thương mại điện tử và hoạt động xúc tiến thương mại số.

Các chuyên gia cho rằng, chuyển đổi số đang góp phần thay đổi tư duy phát triển của khu vực nông thôn, từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp và gắn với thị trường. Dữ liệu từ các nền tảng trực tuyến giúp doanh nghiệp, hợp tác xã nắm bắt xu hướng tiêu dùng, điều chỉnh mẫu mã và xây dựng chiến lược phát triển phù hợp hơn.

Thực tế cho thấy, khi được kết nối với môi trường số, sản phẩm OCOP không chỉ mở rộng đầu ra mà còn nâng cao giá trị thương hiệu và sức cạnh tranh. Đây được xem là hướng đi quan trọng để thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững, đồng thời đưa các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.